In philologically proper manner, here is the entry for OENACH from, appropriately, the Electronic Dictionary of the Irish Language (eDIL):
|
1 oenach o,n. and m. (oén) ns. (with art.) a n-oinach sin, Ériu ii
100.1 (Tenga Bithnua). a n-óenach, LU 3239 ( SC 3 ). óenach mbúada, 4549 . ( TBC 59 ). Later masc. áonach (m., gs. -aigh, np. -aighi), IGT Dec. § 55.11 . (a) in primary sense `a reunion’, hence a popular assembly 10 or gathering, generally (though not exclusively) for games, races, and similar contests, as distinguished from an `airecht’ or assembly for communal business; commonly transld. `fair’, though it does not seem to have been intended for com- mercial purposes. The chief oenaige were held periodically at 15 fixed places. The word is often used of the place where the assembly was held and hence figures in many place-names, usually folld. by a gen. but occas. absol., e.g. mod. Nenagh (Co. Tipperary) < an Aenach < a n-oenach; fón Aenach, AU ii 376.15 (= mod. Enagh. Co. Roscommon). See Hogan, 20 Onom. s.v. oínach . i n-oinach, gl. in theatrum, Thes. i 497.38 ( Ardm. 183 b 2 ). aenach, gl. agon, Gild. Lor. 45. in t-oinach rígda (= agon regale), Lat. Lives 21.9 . oenach Tailten do cumusc, AU 830 = commixtio agonis Talten, 716 . oenach .i. āine ech, Corm. Y 25 1002 (i.e. horse-races). d’echtres nō d’oenuch, Sitzb. Pr. Akad. 1919 v 93 § 26 . fer ro chóemaig na cleasa | ic gním óenaig ech-thressa `holding a meeting for horse-races ‘, Met. Dinds. iii 350.23 . oenach dogníthe la Ultu cecha bliadna, SC 1. bá hiat dā comthinól airegda no bítis oc feraib Herend .i. fes 30 Temra cecha samna . . . ┐ óenach Tailten cech lúgnasaid, LU 4212 . iar cor graphand doib i n-óenach na Cruachna, FB 66. ruc Cu C. buaid ind óenaig, ib. Tir Tailten . . . iss ed tir in sein bas oenach cluchi dot claind-siu, ZCP xiii 372 § 4 (Baile in Scáil). iar n-aighe aonaigh Life fri tríbh láibh, FM ii 672.11 . 35 aimser aenaid (during which fighting was forbidden), Laws v 302 y . ní hinbaid oenaig ind inbaid garb gemretta so, LL 264 b 12 = MU 18.21 . gaibid som a dillut oenaig immi, TBC 2727 = a dilatt n-oenaich, TBC 2 2038. do cuir a deisi aenaigh ┐ oirechtais uime, ZCP vi 27.34 . i Cruachain dognithea 40 aenaichi Erind, Ériu ii 178.12 (aenuig v.l. ). dligit amais aenechu, ZCP iv 468 § 5. In wider sense, of other gatherings of a social nature: in cetna oenach Olimp the first Olympiad , Rawl. 73 b 21 . oenach Slebhe Sion, Ériu ii 98 § 3. a haenach nime `from the assembly of 45 heaven ‘, Fél. p. xxiv § 3 . i lLoind Ela . . . ba he an tres priomh- aonach Erenn eissem .i. aonach Taillten ┐ aonach Cluana meic Nois ┐ Lainn Ela, BNnÉ 178 § 30 (where `aonach’ in the case of Cluain m. N. and Lann E. refers to the religious com- munities in those places). tri haonaighe Erenn . . . an tres 50 aonach m’aonach féin, ib. § 31 (the speaker is St. Colmán of Ela). Cf. Triads 35 : tri háenaig Hérenn: áenach Tailten, á. Crúachan, á. Colmáin Ela. In follg. exx. seems used as a semi-abstract: a haithle a n-oenaig ┐ a n-aniusa (= their sports), FA 30. bíadd prantigi 55 . . . ised aonach ndedenach indsin is coir do imbirt isna mbelaib iar praind hi sessam, Mon. Tall. 83 , where it seems to mean a religious observance (chant) in which a number take part (but text may be corrupt). o.¤ ngubae funeral games: coro clantar mo lia ┐ coro hagthar 60 m’oenach ṅgubae, ZCP iii 3.4 ( Rawl. 130 b 28 ). ro cuindig . . . airm i n-adnaicfidea co n-agtais a haenach and, Dinds. 18 ( RC xv 311.20 ). claidhter a fert . . . ┐ digníther a aonach gubha la hUltu, MS. Mat. 473.21 . (b) transf. of place where an `oenach’ or assembly is held: 65 for forod áenaig in dūine, LU 10194 = oenaic, ZCP iii 232.3 (of the green or playground adjoining a chief’s residence). ro gab dar oenuch mBreg Leth, IT i 119.11 , cf. dar Aenach mBreg Leith, BDD 1. Similarly in place-names. Somet. of a burial-ground: co fil [corp Dá Thí] for lár Óenaig Crúacan, 70 LU 2801 , cf. 2851 . ni fil cnoc i nOenuch Cruachna nach fert rig nó rigflatha nó mna nó eicis, YBL 192 a 50 . Lagin i nOenuch Albi [no adnaictis] . . . Fir Muman i nOenuch Culi ┐ i nOenuch Colman, LU 4111 , 4112 . There was also an O.¤ Colmáin in S. Leinster: coscradh Oenaigh C. la Muiredhach for Laigniu 75 Desgabair, AU 826 ; cf. in circo Colmain hi lLifiu, LL 321 h 44 = in circio C., BB 177 e 47 . Of a harbour: óenach na n-ethar n-étromm, Met. Dinds. iii 168.4 . Of the Roman Forum: is lais ro címdaiged oenach na Románach, LB 150 b 47 . for cathairib in oenaig isin Roimh, 80 CCath. 5145. (fig.) óenach mbúada a thulchind, TBC 2 59 = o.¤ buada ina thilchind, TBC 258 (`ein Festplatz des Triumphes ‘, Wind.). sinidh mo p[h]enn bec braenach | tar aonach lebor lig-oll, ZCP 8.12 . |
|
|